Çalışanlar Kuralları Biliyor Ama Uygulamıyor: Sebep Eğitim Eksikliği mi?
Bir iş yerinde duvarlar afişlerle doludur, eğitimler verilir, prosedürler yazılır, imzalar atılır. Herkes hangi kuralın nerede geçerli olduğunu bilir. Buna rağmen sahaya bakıldığında tablo çoğu zaman farklıdır. Kask raftadır, ekipman kontrolü atlanır, güvenlik adımı hız kazanmak adına es geçilir. Bu noktada akla gelen ilk soru genellikle aynıdır: Çalışanlar eğitimsiz mi? Oysa sorun çoğu zaman eğitimden çok daha karmaşıktır.
İş sağlığı ve güvenliği kuralları, insanları zorlamak için konulmaz. Amaç, kazaları önlemek, sağlık sorunlarını azaltmak ve herkesin gün sonunda evine sağ salim dönmesini sağlamaktır. Kurallar uygulanmadığında ise en iyi prosedürler bile kağıt üzerinde kalır.
Çalışanlar Neden İş Güvenliği Kurallarına Uymuyor?
Kuralların ihlal edilmesi çoğu zaman yüzeyden bakıldığında basit bir disiplinsizlik gibi algılanır. Oysa biraz durup yakından bakıldığında, bu davranışların arkasında çok daha insani ve anlaşılır nedenler olduğu görülebilir. Bazı nedenler şu şekildedir:
- Kuraldan haberdar olunmaması veya zamanla unutulması
- Kuralın nasıl uygulanacağının net anlaşılmaması
- Kuralın neden gerekli olduğunun bilinmemesi
- Kuralların herkes için geçerli olduğuna inanılmaması
- Kurala yönelik fikir ayrılıkları
- Hatırlanması gereken çok sayıda kural olması
- Kuralların iş akışını yavaşlattığı düşüncesi
- İş yerinde kurallara uymamanın normalleşmesi
- Kural ihlallerinin takip edilmemesi
Kuraldan Haberdar Olmamak Sanıldığından Daha Yaygın
Bir çalışanın bir kuralı uygulamaması her zaman bilinçli bir tercih olmayabilir. Özellikle yoğun iş temposu olan alanlarda, nadiren yapılan görevlerde veya uzun süredir tekrar edilmeyen süreçlerde kurallar kolayca akıldan çıkabilir. Yeni başlayan çalışanlar kadar deneyimli personel de zamanla bazı adımları atlamaya başlayabilir. Bu noktada hemen niyet sorgulamak yerine, bilginin gerçekten yerleşip yerleşmediğini gözden geçirmek gerekir.
İşe alım sürecinde verilen bilgilerin güncel tutulması, görev öncesi kısa hatırlatmalar yapılması ve sahada görünür uyarıların yer alması bu sorunu büyük ölçüde azaltır. İnsan hafızasının kusursuz olmadığı gerçeğini kabul eden sistemler, kurallara uyumu doğal olarak artırır.
Çalışanların Kurallara Uyması İçin Ne Yapılmalıdır?
En yaygın nedenlere baktığımızda insan zihni önceliklidir. İnsan zihni, özellikle stres altındayken en az çaba gerektiren yolu seçmeye eğilimlidir. Bir işi hızlı bitirme isteği, alışkanlıkların güven hissi yaratması ya da daha önce benzer bir durumda olumsuz bir sonuç yaşanmamış olması, kuralların öneminin gözden düşmesine yol açabilir. Bu durumu çözmek için atılan adımlar yarar sağlar.
Tüm bunlara ek olarak, kuralların nasıl anlatıldığı ve hangi bağlamda sunulduğu da büyük önem taşır. Neden konulduğu açıklanmayan, çalışanların günlük deneyimleriyle ilişkilendirilmeyen kurallar, zamanla anlamını yitirir. İnsanlar, hayatlarına ve sağlıklarına nasıl bir katkı sunduğunu net şekilde göremedikleri uygulamalara karşı mesafe koyar. Bu nedenle kurallara gerçekten uyulan bir iş ortamı oluşturmak için, önce bu davranışların ardındaki gerçek nedenleri anlamak gerekir. Ancak bu anlayış sayesinde, kuralların içselleştirilen ve doğal biçimde uygulanan bir yapıya kavuşması mümkün olur.
